“CHIẾN BINH CẦU VỒNG” - CUỐN SÁCH
DÀNH CHO NHỮNG AI TỪNG ĐỨNG TRÊN BỤC GIẢNG
(VÀ CẢ NHỮNG AI TỪNG NGỒI DƯỚI)
Nguyễn Thị Thanh Thanh
Có những cuốn sách đọc xong ta gấp lại, đặt lên kệ. Và có những cuốn đọc xong ta muốn chạy ngay vào lớp, nhìn đám học trò của mình lâu hơn một chút. Chiến binh cầu vồng của nhà văn Indonesia Andrea Hirata thuộc loại thứ hai.
Một ngôi trường... suýt không có học sinh
Câu chuyện bắt đầu vào ngày khai giảng ở một ngôi trường làng nghèo trên đảo Belitong. Nhà trường đứng trước nguy cơ bị đóng cửa nếu không tuyển đủ 10 học sinh. Thầy Hiệu trưởng Harfan và cô giáo trẻ Mus đứng ở cổng, đếm đi đếm lại: chín em. Chín thôi. Cả trường nín thở chờ… và rồi em thứ mười xuất hiện vào phút chót.
Thầy cô nào từng hồi hộp đếm sĩ số ngày đầu năm, hay từng lo “lớp này có mở được không”, hẳn sẽ bật cười vì thấy mình trong đó.
Ngôi trường ấy xiêu vẹo đến mức phải chống bằng cột gỗ cho khỏi đổ, mái dột, dê có thể đi lạc vào lớp. Thầy Hiệu trưởng thì không lương đúng nghĩa, cô Mus phải nhận may vá để kiếm sống. Vậy mà từ đó, mười đứa trẻ - được gọi là “Chiến binh cầu vồng” - đã lớn lên với những ước mơ rực rỡ.
Mười đứa trẻ, mười “ca khó”
Lớp học của cô Mus có đủ cả: Lintang – cậu bé thiên tài toán học, mỗi ngày đạp xe hàng chục cây số, có hôm phải chờ… cá sấu tránh đường mới đến được lớp. Mahar – nghệ sĩ bẩm sinh, đầu óc lúc nào cũng bay bổng (và cũng hay bay khỏi bài giảng). Rồi những đứa trẻ hiếu động, nghịch ngợm, có em chậm hơn các bạn nhưng lại là người khiến cả lớp yêu thương nhất.
Đọc đến đây, chắc nhiều thầy cô sẽ gật gù: “Lớp mình cũng có một Lintang, một Mahar… và vài ‘chiến binh’ khiến mình bạc tóc.”
Những điều về nghề giáo đọng lại sau trang sách
Điều làm cuốn sách chạm đến người làm giáo dục không phải là những bài giảng lớn lao, mà là cách thầy Harfan và cô Mus kiên trì với nghề trong hoàn cảnh thiếu thốn đến tột cùng.
Câu nói nổi tiếng nhất của thầy Harfan, được nhiều thế hệ độc giả nhắc lại, có thể tạm dịch là: “Hãy sống để cho đi thật nhiều, chứ không phải để nhận về thật nhiều.” Đó gần như là định nghĩa giản dị nhất về nghề giáo.
Cuốn sách cũng nhắc chúng ta rằng: một ngôi trường không được đo bằng tường cao hay cổng đẹp, mà bằng những gì người thầy gieo vào học trò. Cô Mus khi bắt đầu đi dạy cũng chỉ là một cô gái rất trẻ, nhưng chính sự tận tâm của cô đã giữ cho ngọn lửa học tập của cả lớp không bao giờ tắt. Và đôi khi, người thầy không thể thay đổi số phận của học trò, nhưng có thể cho các em biết rằng mình xứng đáng được mơ ước.
Vì sao thầy cô (và học sinh) nên đọc?
Bởi đây là câu chuyện về một ngôi trường trên một hòn đảo, nơi thầy trò cùng vượt qua khó khăn để học tập và trưởng thành. Đọc “Chiến binh cầu vồng”, có lẽ nhiều người sẽ thấy thân quen đến lạ: cũng sóng gió, cũng xa đất liền, cũng những học trò hồn nhiên và những thầy cô lặng lẽ bám trường, bám lớp.
Sách viết nhẹ nhàng, hài hước nhưng có những đoạn khiến người đọc phải dừng lại rất lâu. Học sinh đọc để thêm trân trọng con đường đến lớp của mình. Thầy cô đọc để nhớ lại vì sao ngày ấy mình chọn nghề.
Và nếu có ngày nào đó thấy mệt mỏi vì giáo án, hồ sơ hay một “chiến binh” nào đó trong lớp không chịu làm bài tập, hãy mở sách ra. Biết đâu, thầy Harfan và cô Mus sẽ nhắc ta rằng: “nghề này vất vả thật, nhưng cũng đẹp thật”